پمپ دنده ای

پمپ دنده‌ای رکسروت (Rexroth Gear Pump)؛ از بررسی فنی تا انتخاب هوشمندانه

در دنیای هیدرولیک، نام رکسروت (Bosch Rexroth) مترادف با کیفیت آلمانی، نوآوری و دوام است. پمپ دنده‌ای رکسروت به عنوان یکی از قلب‌های تپنده سیستم‌های هیدرولیک صنعتی و راهسازی، نقشی حیاتی در انتقال قدرت ایفا می‌کند. اگر به دنبال افزایش راندمان سیستم خود هستید یا قصد دارید برای اولین بار از محصولات این برند استفاده کنید، این مقاله مرجع کاملی برای شما خواهد بود.

پمپ دنده‌ای رکسروت چیست و چرا انتخاب اول حرفه‌ای‌هاست؟

پمپ دنده‌ای (Gear Pump) نوعی پمپ جابجایی مثبت است که با استفاده از درگیر شدن دنده‌ها، سیال را انتقال می‌دهد. شرکت بوش رکسروت با دهه‌ها تجربه، این پمپ‌ها را به گونه‌ای طراحی کرده است که در سخت‌ترین شرایط کاری، کمترین استهلاک و بیشترین بازدهی را داشته باشند.

استفاده از پمپ دنده ای Rexroth در صنایع مختلف به دلیل دقت ابعادی بالا و استفاده از آلیاژهای پیشرفته، باعث کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری در بلندمدت می‌شود.

انواع پمپ دنده‌ای رکسروت بر اساس ساختار

رکسروت پمپ‌های دنده‌ای خود را در دو دسته کلی تولید می‌کند که هر کدام برای کاربرد خاصی بهینه شده‌اند:

۱. پمپ دنده خارجی رکسروت (External Gear Pumps)

این پمپ‌ها رایج‌ترین نوع در بازار هستند. طراحی آن‌ها شامل دو دنده درگیر (یک دنده محرک و یک دنده متحرک) است که در داخل یک پوسته قرار گرفته‌اند.

سری‌های معروف: AZPF، AZPS، AZPG، AZPB.
ویژگی‌ها: تحمل فشار بالا، قیمت مناسب، ابعاد فشرده و وزن کم.
کاربرد: ماشین‌آلات کشاورزی، لیفتراک‌ها و یونیت‌های هیدرولیک صنعتی.

۲. پمپ دنده داخلی رکسروت (Internal Gear Pumps)

این پمپ‌ها برای کاربردهایی که نیاز به صدای بسیار کم و جریان بدون ضربان (Low Pulsation) دارند، طراحی شده‌اند.

سری‌های معروف: PGH، PGF.

ویژگی‌ها: نویز بسیار پایین، راندمان حجمی عالی در سرعت‌های پایین و طول عمر بسیار بالا.

کاربرد: دستگاه‌های تزریق پلاستیک، ماشین ابزار و صنایع پرس.

بررسی فنی سری‌های پرطرفدار پمپ دنده ای Rexroth

برای انتخاب دقیق، باید با مشخصات فنی هر سری آشنا باشید. در ادامه پرکاربردترین مدل‌های موجود در بازار ایران را بررسی می‌کنیم:

1.سری AZPF (استاندارد و همه‌کاره)

این سری از پمپ دنده ای رکسروت به عنوان پرچم‌دار پمپ‌های دنده خارجی شناخته می‌شود.

حجم جابجایی: از ۴ تا ۲۸ سانتی‌متر مکعب بر دور.

حداکثر فشار: تا ۲۸۰ بار (در مدل‌های خاص).

مزیت: قابلیت کوپل شدن (چند طبقه شدن) برای ایجاد جریان‌های مختلف.

2.سری PGH (قدرت در سکوت)

اگر در محیط کارخانه محدودیت صوتی دارید، پمپ دنده داخلی PGH بهترین گزینه است.

طراحی: دارای آب‌بندی لقی (Gap Compensation) که باعث می‌شود حتی در فشارهای بالا نیز راندمان افت نکند.

فشار کاری: تا ۳۵۰ بار.

طول عمر: به دلیل طراحی خاص، سایش دنده‌ها در این مدل به حداقل رسیده است.

جدول مقایسه‌ای مشخصات فنی مدل‌های رایج

مدل پمپ	نوع دنده	محدوده حجم جابجایی (cc/rev)	حداکثر فشار (Bar)	سطح صدا
AZPF	خارجی	4 – 28	250 – 280	متوسط
AZPS	خارجی (بی‌صدا)	4 – 28	250	پایین
PGF	داخلی	1.7 – 40	250	بسیار پایین
PGH	داخلی (فشار بالا)	8 – 250	350	بسیار پایین

مزایای کلیدی استفاده از پمپ دنده ای رکسروت در صنایع

چرا باید به جای برندهای ارزان‌تر، به سراغ پمپ دنده ای Rexroth بروید؟

راندمان حجمی بالا: طراحی دقیق دنده‌ها باعث می‌شود کمترین مقدار روغن از بین دنده‌ها نشت کند، که این یعنی اتلاف انرژی کمتر.
تنوع در نصب: پمپ‌های رکسروت با انواع شفت‌ها (هزارخار، تخت) و فلانژهای استاندارد (SAE, ISO) عرضه می‌شوند تا به راحتی جایگزین پمپ‌های قدیمی شوند.
قابلیت کار با سیالات مختلف: علاوه بر روغن‌های معدنی هیدرولیک، بسیاری از مدل‌ها با روغن‌های سنتتیک و زیست‌تخریب‌پذیر نیز سازگار هستند.
پایداری در فشارهای بالا: بدنه آلومینیومی یا چدنی (بسته به مدل) این پمپ‌ها تحت فشارهای ناگهانی تغییر شکل نمی‌دهد.

کاربردهای اصلی پمپ دنده ای رکسروت

محصولات Rexroth در طیف وسیعی از صنایع به کار گرفته می‌شوند:

صنایع فولاد و متالورژی: برای سیستم‌های روانکاری و جابجایی قطعات سنگین.
ماشین‌آلات راهسازی: در بیل‌های مکانیکی کوچک، مینی لودرها و گریدرها.
صنعت چوب و کاغذ: برای پرس‌های هیدرولیک و خطوط انتقال.
بخش انرژی: در توربین‌های بادی و سیستم‌های کنترل نیروگاهی.

راهنمای انتخاب و خرید پمپ دنده ای رکسروت

هنگام خرید پمپ دنده ای Rexroth، اشتباه در یک پارامتر کوچک می‌تواند منجر به شکست کل پروژه شود. به این موارد دقت کنید:

۱. تعیین حجم جابجایی (Displacement)

حجم جابجایی مقدار روغنی است که پمپ در هر دور چرخش جابجا می‌کند. این عدد معمولاً در کد فنی پمپ (مثلاً در سری AZPF-12، عدد ۱۲ نشان‌دهنده حجم است) درج می‌شود.

۲. جهت چرخش (Rotation)

پمپ‌های رکسروت در دو نوع راست‌گرد (Clockwise) و چپ‌گرد (Counter-clockwise) تولید می‌شوند. نگاه کردن به شفت پمپ در حالی که روبروی شماست، جهت را مشخص می‌کند.

۳. فشار کاری و لحظه‌ای

مطمئن شوید که فشار اسمی پمپ (Nominal Pressure) از حداکثر فشار سیستم شما بالاتر باشد تا پمپ دچار ترکیدگی پوسته نشود.

۴. تشخیص اصالت کالا

با توجه به وجود نمونه‌های تقلبی در بازار، حتماً به پلاک فلزی روی پمپ، کیفیت ریخته‌گری بدنه و کد ۱۰ رقمی قطعه (Material Number) توجه کنید. کدهای معتبر رکسروت معمولاً با “۰۵۱۰” یا “R90” شروع می‌شوند.

عیب‌یابی و نگهداری پمپ‌های دنده‌ای رکسروت

حتی باکیفیت‌ترین پمپ جهان یعنی پمپ دنده ای رکسروت نیز بدون نگهداری درست آسیب می‌بیند.

صدای غیرعادی (Cavitation): اگر صدای جیغ‌مانند از پمپ می‌شنوید، احتمالاً هوا وارد سیستم شده یا فیلتر مکش مسدود است.
داغ شدن بیش از حد: نشت داخلی به دلیل فرسودگی آب‌بندها یا استفاده از روغن با ویسکوزیته نامناسب می‌تواند علت این مشکل باشد.
کاهش فشار: سایش صفحه برنجی (Thrust Plates) در داخل پمپ دنده خارجی معمولاً عامل افت فشار است.

نکته مهم: همیشه از روغن‌های با سطح تمیزی استاندارد (ISO 4406) استفاده کنید. ذرات معلق، دشمن شماره یک پمپ‌های دنده‌ای هستند.

مقایسه پمپ دنده‌ای رکسروت با برندهای مشابه (Parker و Vickers)

در حالی که برندهایی مثل پارکر (Parker) یا ویکرز (Vickers) محصولات باکیفیتی تولید می‌کنند، اما رکسروت در زمینه پمپ‌های دنده داخلی (سری PGH) به دلیل تکنولوژی انحصاری جبران‌سازی لقی، یک گام جلوتر است. همچنین دسترسی به جداول فنی و کاتالوگ‌های دقیق رکسروت، طراحی سیستم را برای مهندسان بسیار ساده‌تر می‌کند.

چرا خرید پمپ دنده ای Rexroth یک سرمایه‌گذاری است؟

اگرچه قیمت پمپ دنده ای رکسروت ممکن است نسبت به برندهای چینی یا متفرقه بالاتر باشد، اما طول عمر عملیاتی، پایداری فشار و کاهش توقفات خط تولید، این اختلاف قیمت را در کمتر از چند ماه جبران می‌کند. رکسروت فقط یک پمپ نیست؛ ضمانتی برای عملکرد بی‌نقص سیستم هیدرولیک شماست.

آیا نیاز به مشاوره تخصصی برای انتخاب مدل دقیق دارید؟

ما می‌توانیم به شما کمک کنیم تا بر اساس دبی، فشار و فضای نصب، بهترین پمپ دنده ای رکسروت را برای دستگاه خود انتخاب کنید.