پمپ دنده ای رکسروت AZP
Rexroth External Gear Pump AZP

راهنمای جامع انتخاب و خرید پمپ AZP رکسروت: بررسی فنی، کاربردها و مزایا
در دنیای هیدرولیک صنعتی و راهسازی، نام برند رکسروت (Bosch Rexroth) مترادف با کیفیت، دوام و نوآوری است. یکی از پرکاربردترین محصولات این کمپانی آلمانی در بازار ایران و جهان، پمپ AZP رکسروت است. این سری از پمپهای دندهای خارجی (External Gear Pumps) به دلیل طراحی بهینه و تنوع مدل، قلب تپنده بسیاری از سیستمهای هیدرولیک محسوب میشوند.
اگر به دنبال ارتقای سیستم هیدرولیک خود هستید یا قصد خرید پمپ AZP را دارید، این مقاله به عنوان یک مرجع کامل، تمام جزئیات فنی، نحوه کدخوانی و نکات نگهداری را در اختیار شما قرار میدهد.
پمپ AZP رکسروت چیست؟ (آشنایی با پمپ دندهای خارجی)
پمپ AZP رکسروت در دستهبندی پمپهای جابجایی مثبت (Positive Displacement) قرار میگیرد. این پمپها از نوع دندهای خارجی هستند که با چرخش دو دنده درگیر در داخل پوسته، سیال را از سمت ورودی (Suction) به سمت خروجی (Pressure) هدایت میکنند.
عبارت AZP در واقع پیشوند خانوادهای از پمپهای دندهای است که بر اساس اندازه بدنه و دبی به دستههای مختلفی مانند AZPF، AZPG، AZPS و AZPT تقسیم میشوند. هر یک از این حروف نشاندهنده ویژگیهای خاصی در طراحی بدنه و ظرفیت پمپ است.
چرا پمپ AZP در بازار محبوب است؟
محبوبیت پمپ AZP تصادفی نیست. این پمپها به گونهای طراحی شدهاند که تعادلی بینظیر بین قیمت، عمر کاری و راندمان ایجاد کنند. در شرایطی که فشارهای کاری متوسط تا بالا (تا ۲۸۰ بار) مورد نیاز است، این پمپها انتخابی ایدهآل هستند.
مشخصات فنی و ویژگیهای کلیدی پمپ AZP رکسروت
برای یک مهندس هیدرولیک، شناخت دقیق مشخصات فنی پمپ AZP رکسروت اولین قدم برای طراحی سیستم است. در ادامه به بررسی ویژگیهای برجسته این محصول میپردازیم:
۱. بازه فشار کاری (Pressure Range)
پمپهای سری AZP رکسروت توانایی تحمل فشارهای مداوم (Continuous Pressure) تا ۲۵۰ بار و فشارهای لحظهای (Intermittent Pressure) تا ۲۸۰ بار را دارند. این ویژگی باعث میشود که در جکهای هیدرولیک پرقدرت و سیستمهای فرمان به خوبی عمل کنند.
۲. محدوده دبی و جابجایی (Displacement)
خانواده پمپ AZP طیف گستردهای از حجم جابجایی را پوشش میدهد؛ از مدلهای کوچک با حجم ۱ سیسی بر دور تا مدلهای بزرگتر با حجم ۱۰۰ سیسی بر دور. این تنوع به طراحان اجازه میدهد تا دقیقاً بر اساس نیاز مصرفکننده (اکچویتور)، پمپ مناسب را انتخاب کنند.
۳. طراحی پوسته و متریال
بدنه این پمپها معمولاً از آلومینیوم با مقاومت بالا یا چدن (در سریهای خاص) ساخته میشود. استفاده از تکنولوژی “تراش دقیق دندهها” باعث شده تا میزان نشتی داخلی به حداقل رسیده و راندمان حجمی پمپ به بالای ۹۰٪ برسد.
۴. سطح صدای بسیار پایین (Low Noise)
یکی از چالشهای پمپهای دندهای، صدای زیاد آنهاست. اما پمپ رکسروت AZP با بهرهگیری از تکنولوژی Silence و طراحی خاص دندانهها، لرزش و صدا را به حداقل رسانده است که برای محیطهای صنعتی بسته بسیار حائز اهمیت است.
بررسی انواع مدلهای پمپ AZP رکسروت
همانطور که اشاره شد، پمپ AZP یک خانواده بزرگ است. بیایید با زیرمجموعههای محبوب آن آشنا شویم:
پمپ رکسروت سری AZPF
این سری پرمصرفترین مدل در بازار است. پمپ AZPF با جابجایی بین ۴ تا ۲۸ سیسی بر دور تولید میشود. این پمپ به دلیل ابعاد فشرده، در یونیتهای هیدرولیک کوچک و ماشینآلات کشاورزی کاربرد وسیعی دارد.
پمپ رکسروت سری AZPG
اگر به دبی بالاتری نیاز دارید، سری AZPG گزینه مناسبی است. این پمپها جابجایی بین ۲۰ تا ۱۰۰ سیسی بر دور را پوشش میدهند و برای سیستمهای سنگینتر صنعتی طراحی شدهاند.
پمپهای چند طبقه (Tandem Pumps)
یکی از قابلیتهای خیرهکننده پمپ AZP رکسروت، امکان کوپل شدن چندین پمپ با هم است. شما میتوانید یک پمپ دوطبقه یا سهطبقه (Tandem) داشته باشید که با یک محور واحد چرخانده میشوند اما خروجیهای مجزایی برای مدارهای مختلف فراهم میکنند.
جدول مقایسهای پارامترهای فنی پمپ AZP رکسروت
| ویژگی | مقدار / شرح |
| نوع پمپ | دندهای خارجی (External Gear) |
| فشار نامی | تا ۲۵۰ بار (بسته به مدل) |
| حداکثر سرعت دوران | ۴۰۰۰ دور بر دقیقه |
| سیال مورد استفاده | روغن معدنی (Mineral Oil) و سیالات خاص |
| محدوده دمایی | -۳۰ تا +۸۰ درجه سانتیگراد |
| بازده حجمی | ۹۲٪ الی ۹۸٪ |
کاربردهای اصلی پمپ AZP در صنایع مختلف
تطبیقپذیری پمپ AZP رکسروت باعث شده تا در هر جایی که نیاز به انتقال قدرت هیدرولیک است، حضور داشته باشد:
- ماشینآلات کشاورزی: در تراکتورها، کمباینها و سیستمهای فرمان هیدرولیک.
- تجهیزات راهسازی: در مینیلودرها، گریدرها و غلطکها برای جابجایی بازوها و سیستمهای کمکی.
- یونیتهای هیدرولیک صنعتی: در پرسهای هیدرولیک، دستگاههای تزریق پلاستیک و خطوط تولید کارخانجات.
- صنعت خودرو: در سیستمهای ترمز هیدرولیک و لیفتراکها.
- ماشینآلات شهرداری: مانند ماشینهای حمل زباله و بالابرها.
راهنمای کدخوانی و نحوه سفارش پمپ AZP رکسروت
یکی از چالشهای خریداران، درک پلاک و کد فنی این محصولات است. کد فنی پمپ رکسروت AZP شامل اطلاعات حیاتی درباره جهت چرخش، نوع شفت، نوع فلنج و حجم جابجایی است.
به عنوان مثال در کد AZPF-11-016-R-C-B-2-P:
- AZPF: نشاندهنده سری پمپ است.
- 11: نشاندهنده سری ساخت (Series 1x).
- 016: حجم جابجایی (۱۶ سیسی بر دور).
- R: جهت چرخش (Right – راستگرد).
- C: نوع شفت (مثلاً شفت مخروطی یا هزارخار).
- P: نوع آببندی و پورتهای ورودی/خروجی.
برای خرید دقیق پمپ AZP، همیشه تصویر پلاک پمپ قدیمی خود را برای کارشناسان ارسال کنید تا از مطابقت جهت چرخش و نوع شفت اطمینان حاصل شود.
مزایای استفاده از پمپ AZP رکسروت نسبت به رقبا
چرا باید به جای برندهای متفرقه، به سراغ پمپ AZP رکسروت برویم؟
- طول عمر بالا: به دلیل استفاده از یاتاقانهای بوشینگ با تکنولوژی نانو که اصطکاک را در فشارهای بالا به شدت کاهش میدهد.
- قابلیت تعمیرپذیری: قطعات یدکی پمپهای رکسروت (مانند کیتهای آببندی و دندهها) در بازار ایران به وفور یافت میشوند.
- تنوع در نصب: وجود انواع فلنجهای استاندارد (SAE و ISO) نصب این پمپ را روی انواع الکتروموتور و موتورهای دیزلی آسان میکند.
- عملکرد ثابت در دمای بالا: طراحی دقیق فواصل بین دندهها و بدنه باعث میشود در اثر گرم شدن روغن، افت فشار ناگهانی رخ ندهد.
نکات حیاتی در نصب و نگهداری پمپ AZP رکسروت
حتی بهترین پمپ AZP رکسروت هم در صورت عدم رعایت نکات ایمنی و نگهداری، به سرعت آسیب میبیند. برای افزایش طول عمر پمپ خود این موارد را رعایت کنید:
انتخاب روغن مناسب
همیشه از روغن هیدرولیک با ویسکوزیته استاندارد (معمولاً VG 46 یا VG 68) استفاده کنید. روغن کثیف دشمن شماره یک پمپهای دندهای است.
فیلتراسیون
استفاده از فیلتر در خط مکش و خط برگشت الزامی است. ذرات میکرونی میتوانند روی پوسته آلومینیومی پمپ AZP خط بیندازند و باعث افت فشار شوند.
جلوگیری از کاویتاسیون
مطمئن شوید که لوله مکش هیچگونه نشتی هوا ندارد. ورود هوا به داخل پمپ باعث ایجاد صداهای ناهنجار و تخریب سریع قطعات داخلی میشود.
تراز بودن شفت
در هنگام کوپل کردن پمپ با الکتروموتور، از تراز بودن کامل محورها اطمینان حاصل کنید. ناترازی باعث اعمال بار شعاعی به شفت پمپ و خرابی کاسهنمد و بلبرینگها میشود.
عیبیابی پمپ AZP رکسروت (مشکلات رایج و راهحلها)
| مشکل | علت احتمالی | راهحل |
| صدای غیرعادی | ورود هوا (کاویتاسیون) | چک کردن اتصالات مکش و سطح روغن |
| افت فشار خروجی | سایش دندهها یا نشتی داخلی | بازبینی قطعات داخلی و تعویض در صورت نیاز |
| داغ شدن پمپ | ویسکوزیته پایین روغن یا فشار بیش از حد | بررسی شیر فشارشکن و کیفیت روغن |
| نشتی از شفت | خرابی کاسهنمد (Seal) | تعویض کاسهنمد و بررسی سلامت شفت |
قیمت و خرید پمپ AZP رکسروت در بازار ایران
قیمت پمپ AZP رکسروت تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله نرخ ارز، حجم جابجایی، و کشور سازنده (آلمان، ایتالیا یا برزیل) قرار دارد. به دلیل وجود نمونههای تقلبی در بازار، توصیه میشود حتماً از تامینکنندگان معتبر خرید کنید.
چگونه پمپ AZP اصلی را از تقلبی تشخیص دهیم؟
- کیفیت حکاکی پلاک: در پمپهای اصلی رکسروت، اطلاعات روی پلاک با دقت بسیار بالا و لیزری حک شده است.
- رنگ و پرداخت بدنه: بدنه پمپ اصلی دارای پرداخت صاف و بدون تخلخل است.
- بستهبندی و دفترچه: محصولات اصلی دارای بستهبندی استاندارد Bosch Rexroth و کد رهگیری هستند.
پمپ AZP رکسروت بدون شک یکی از مطمئنترین گزینهها برای سیستمهای هیدرولیک با فشار متوسط و بالاست. طراحی مهندسی شده، راندمان بالا و تنوع مدل، این پمپ را به انتخابی بیرقیب تبدیل کرده است. با انتخاب درست مدل (مثلاً سری AZPF یا AZPG) و رعایت اصول نگهداری، میتوانید سالها از عملکرد بینقص این تجهیز بهرهمند شوید.
سرمایهگذاری روی پمپ AZP برند رکسروت، در واقع سرمایهگذاری روی پایداری خط تولید و کاهش هزینههای تعمیرات در بلندمدت است.
