شیر برقی رکسروت M-SED6
Rexroth Directional Control Seat Valve M-SED6
راهنمای جامع شیر برقی M-SED6 رکسروت: شاهکار مهندسی در کنترل هیدرولیک بدون نشتی
در دنیای پیچیده سیستمهای هیدرولیک صنعتی، انتخاب قطعهای که بتواند فشار را بدون افت حفظ کند و دقت عملکرد بالایی داشته باشد، مرز بین یک سیستم کارآمد و یک خط تولید پرهزینه است. اگر به دنبال یک شیر کنترل جهت هستید که در عین سایز کوچک، عملکردی خیرهکننده و بدون نشتی (Leak-free) داشته باشد، شیر برقی M-SED6 رکسروت پاسخ نهایی مهندسی آلمان به نیاز شماست.
ما در این مقاله تخصصی، با تکیه بر 15 سال تجربه در صنعت هیدرولیک، به کالبدشکافی کامل شیر برقی M-SED6 Rexroth میپردازیم. از نحوه عملکرد داخلی گرفته تا نکات طلایی نصب و تشخیص نمونه اصلی از تقلبی، همه چیز را پوشش خواهیم داد.
شیر برقی M-SED6 رکسروت چیست؟
شیر هیدرولیک مدل M-SED 6 ساخت کمپانی بوش رکسروت (Bosch Rexroth)، یک شیر کنترل جهت از نوع نشیمنگاهی (Seat Valve) یا در اصطلاح بازاری “سوپاپی” است که به صورت مستقیم (Direct Operated) توسط بوبین تحریک میشود.
برخلاف شیرهای اسپولی (Spool Valves) معمولی که همیشه مقدار ناچیزی نشتی داخلی (Internal Leakage) دارند، طراحی منحصر به فرد شیر برقی M-SED6 رکسروت به گونهای است که مسیر سیال را توسط یک مخروط و نشیمنگاه (Poppet and Seat) مسدود میکند. این یعنی وقتی شیر بسته است، نشتی تقریباً صفر است.
چرا کد M-SED6؟
بیایید کد فنی این محصول را رمزگشایی کنیم:
-
M: مخفف Solenoid (تحریک برقی).
-
SE: مخفف Seat Valve (شیر نشیمنگاهی/سوپاپی).
-
D: مخفف Directional (کنترل جهت).
-
6: نشاندهنده سایز نامی شیر (Nominal Size 6) که مطابق استاندارد ISO 4401-03-02 است.
ویژگیهای کلیدی شیر برقی M-SED6 Rexroth
مهندسان طراح سیستم، شیر برقی M-SED6 Rexroth را به دلیل ویژگیهای متمایز زیر در مدارهای حساس استفاده میکنند:
-
آببندی کامل (Leak-free Closure): مهمترین ویژگی این شیر، مسدود کردن مسیر سیال بدون هیچگونه نشتی است. این قابلیت برای مدارهایی که نیاز به حفظ فشار (Pressure Holding) دارند، حیاتی است.
-
عملکرد مستقیم (Direct Operated): بوبین مستقیماً پاپت را حرکت میدهد که منجر به سرعت پاسخدهی بالا میشود.
-
قابلیت اطمینان بالا (Switching Reliability): حتی پس از دورههای طولانی عدم فعالیت (Standstill)، شیر به درستی عمل کرده و دچار چسبندگی (Silting) نمیشود.
-
تنوع در ولتاژ: بوبینهای این شیر در ولتاژهای مختلف (DC: 12V, 24V و AC: 110V, 230V) با قابلیت تعویض آسان (بدون باز کردن بخش هیدرولیکی) در دسترس هستند.
-
ایمنی بالا: طراحی این شیر به گونهای است که در برابر فشارهای ناگهانی و شوکهای سیستم مقاوم است.
مشخصات فنی دقیق (Technical Specifications)
برای مهندسین فنی، اعداد حرف اول را میزنند. در جدول زیر مشخصات فنی استاندارد شیر برقی M-SED6 رکسروت آورده شده است:
| پارامتر | مقدار / توضیحات |
| سایز (Size) | 6 (Cetop 3) |
| حداکثر فشار کاری (P, A, B) | تا 350 بار (350 Bar) |
| حداکثر دبی عبوری (Flow Rate) | 25 لیتر بر دقیقه (بسته به نوع اسپول) |
| نوع سیال | روغن هیدرولیک (Mineral Oil) |
| دمای کاری سیال | 20- تا 80+ درجه سانتیگراد |
| نوع اتصال | Subplate mounting (نصب روی زیرشیری) |
| وزن تقریبی | 1.5 تا 2 کیلوگرم (بسته به تعداد بوبین) |
نکته تخصصی: توجه داشته باشید که حداکثر دبی (25 L/min) در شیرهای سوپاپی کمتر از شیرهای اسپولی همسایز (مانند 4WE6) است. بنابراین در طراحی مدار، به سایزینگ دقیق دبی توجه کنید.
مکانیزم عملکرد: تفاوت سوپاپ (Poppet) و اسپول (Spool)
درک تفاوت عملکرد شیر برقی M-SED6 رکسروت با شیرهای معمولی، کلید انتخاب صحیح است.
شیرهای اسپولی (Spool Valves)
در این شیرها، یک استوانه صیقلی (اسپول) درون بدنه حرکت میکند. برای اینکه اسپول بتواند حرکت کند، باید فاصلهای میکرونی (Clearance) بین اسپول و بدنه وجود داشته باشد. همین فاصله باعث میشود همیشه مقداری روغن از سمت پرفشار به کمفشار نشت کند.
شیرهای نشیمنگاهی M-SED6 (Seat Valves)
در شیر برقی M-SED6 Rexroth، مکانیزم قطع و وصل جریان مشابه “شیر آب خانگی” یا سوپاپ موتور خودرو است. یک قطعه مخروطی (Poppet) با فشار فنر و نیروی هیدرولیک روی یک نشیمنگاه (Seat) فشرده میشود. هرچه فشار سیستم بیشتر باشد، این قطعه محکمتر به نشیمنگاه میچسبد و آببندی بهتری ایجاد میکند. به همین دلیل است که این شیرها را Leak-free مینامند.
انواع فرمان و کاربردهای شیر M-SED6
این شیرها معمولاً در دو مدل کلی تولید میشوند:
1. شیرهای 3/2 (سه راهه – دو وضیعت)
این مدل دارای پورتهای P (فشار)، T (تخلیه) و A (مصرفکننده) است.
-
کاربرد: کنترل سیلندرهای یکطرفه، پایلوت برای شیرهای بزرگتر، و سیستمهای کلاچ هیدرولیک.
2. شیرهای 4/2 (چهار راهه – دو وضعیت)
این مدل دارای پورتهای P, T, A, B است. در واقع این مدل از ترکیب دو شیر سوپاپی داخلی و یک صفحه واسط (Sandwich plate) پلاس تشکیل شده است.
-
کاربرد: کنترل سیلندرهای دوطرفه که نیاز به ایست دقیق و بدون لغزش دارند.
کاربردهای صنعتی رایج:
-
ماشینآلات ابزار دقیق (Machine Tools): برای کلمپ کردن (Clamping) قطعات که نباید در حین تراشکاری شل شوند.
-
پرسهای هیدرولیک: برای حفظ فشار در مرحله پرس.
-
سیستمهای ترمز اضطراری: جایی که ایمنی و عدم نشتی حیاتی است.
-
بالابرها: برای جلوگیری از پایین آمدن جک هنگام خاموش بودن پمپ (Load Holding).
راهنمای نصب و نگهداری (Maintenance)
حتی با کیفیتترین شیرها مانند شیر برقی M-SED6 رکسروت اگر درست نصب نشوند، کارایی نخواهند داشت.
-
تمیزی روغن (Filtration): شیرهای سوپاپی به آلودگی حساسیت کمتری نسبت به شیرهای سروو دارند، اما وجود ذرات بزرگ میتواند مانع نشستن کامل پاپت روی سیت شود و ایجاد نشتی کند. استاندارد تمیزی ISO 4406 کلاس 20/18/15 توصیه میشود.
-
گشتاور بستن پیچها: هنگام نصب روی زیرشیری، پیچها را با گشتاور استاندارد (معمولاً 9 نیوتنمتر برای پیچهای M5) و به صورت ضربدری سفت کنید.
-
هواگیری: پس از نصب، مطمئن شوید که هوای محبوس شده در محفظه آرمیچر تخلیه شود (هرچند این شیرها معمولاً self-venting هستند).
-
دمای بوبین: داغ شدن بوبین تا حدی طبیعی است، اما اگر دما بیش از حد بالا رفت، ولتاژ ورودی و احتمال گیر کردن مکانیکی را بررسی کنید.
راهنمای خرید: چگونه شیر اصلی را تشخیص دهیم؟
بازار ایران پر از نمونههای کپی (High Copy) چینی و ترک است که با نام شیر برقی M-SED6 رکسروت فروخته میشوند. برای خرید مطمئن به نکات زیر دقت کنید:
-
پلاک مشخصات (Nameplate): پلاک شیرهای اصلی رکسروت معمولاً فلزی یا لیزری بسیار باکیفیت است. فونتها باید کاملاً خوانا و استاندارد باشند.
-
کد حک شده: روی بدنه چدنی شیرهای اصلی، کدهای ریختهگری خاصی وجود دارد که در نمونههای ارزانقیمت دیده نمیشود.
-
کیفیت بوبین: بوبینهای اصلی رکسروت دارای کیفیت پلاستیک بالا و سوکتهای استاندارد هستند. رنگ بوبینهای اصلی معمولاً مشکی مات است.
-
تست فشار: شیر اصلی در فشار 350 بار بدون کوچکترین نشتی کار میکند، در حالی که نمونههای فیک ممکن است در فشارهای بالا دچار نشتی داخلی شوند (دریفت کردن جک).
فاکتورهای تاثیرگذار بر قیمت
قیمت شیر برقی M-SED6 Rexroth به عواملی مانند ولتاژ بوبین، نوع کانکشن برق (سوکت ساده یا چراغدار)، و مهمتر از همه “اصالت کالا” بستگی دارد. همیشه از تأمینکنندگان معتبر که گواهی اصالت یا ضمانت بازگشت ارائه میدهند، خرید کنید.
انتخاب شیر برقی M-SED6 رکسروت سرمایهگذاری روی کیفیت و دقت است. این شیر با تکنولوژی سوپاپی خود، مشکل نشتی داخلی را که کابوس بسیاری از سیستمهای هیدرولیک است، به کلی حل میکند. چه در صنایع پلاستیک، چه در ماشینابزار و چه در پرسهای سنگین، M-SED6 تضمینکننده حفظ فشار و ایمنی سیستم شماست.
اگر به دنبال خرید این شاهکار مهندسی هستید، دقت به اصالت کالا و مشاوره با متخصصین مشاورین هیدرولیک ایسوا را فراموش نکنید.